Πέρασε περίπου ένας χρόνος όταν η ζωή μας έμπαινε σε μια ιδιόμορφη και παρατεταμένη καραντίνα, με πολλαπλούς και διαφορετικούς περιορισμούς. Πράγματα που τα θεωρούσαμε αυτονόητα ξαφνικά μπήκαν προσωρινά στο χρονοντούλαπο, ενώ όλες οι προτεραιότητες παραμερίστηκαν με σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας.

Γράφει ο Ιωάννης Μπουλέρος*

Δεν ξέρω αν η ανθρωπότητα έγινε σοφότερη από την περιπέτεια που συνεχίζει να προκαλεί ο Κορωνοϊός, αλλά σίγουρα όλοι μας κάθε φορά δοκιμάζουμε και ξεπερνάμε τον πήχη των αντοχών μας, αποκτάμε νέες συνήθειες και γνωρίζουμε έναν άλλο κόσμο συγκριτικά με αυτόν που γνωρίζαμε έως τον Μάρτιο του 2020. Μετά από τους γιατρούς, τους νοσηλευτές και όλο το υγειονομικό προσωπικό που δίνουν μια ατέλειωτη μάχη με το θηρίο, μπορείς να συναντήσεις νέους μικρούς, καθημερινούς ήρωες.

Αρχικά, χωρίς αστερίσκους, να ξεκαθαρίσω ότι δεν θέλω να αδικήσω τους διανομείς και τους μεταφορείς, όπως και όλα τα επαγγέλματα που στέκονται μπροστά στην πανδημία, αλλά οι εργαζόμενοι των Super Market όμως χρειάζονται μια ειδική αναφορά καθώς κατέχουν έναν πολυδιάστατο ρόλο σε τούτη την μάχη. Ο κυρίαρχος ρόλος είναι αυτός που στηρίζει την εφοδιαστική αλυσίδα, όπου προϋποθέτει παραπάνω καταπόνηση καθώς αυξήθηκε εντυπωσιακά ο κύκλος εργασιών στον κλάδο. Με μια νέα πραγματικότητα που έφερε απίστευτες ποσότητες, πρωτόγνωρο όγκο δουλειάς και άμεση εξυπηρέτηση στις αυξημένες ανάγκες του καταναλωτικού κοινού. Ουδείς άλλωστε μπορεί να ξεχάσει κάποιες σκηνές ανά διαστήματα βγαλμένες από οσκαρικές ταινίες του Στίβεν Σπίλμπεργκ, με τις ατελείωτες ουρές πελατών και τα ράφια να αδειάζουν και να γεμίζουν αδιάκοπα. Ίσως η πιο δυσμενή παράμετρος είναι η προφανή έκθεση, όντας στην πρώτη γραμμή με τα μέτρα προστασίας πολλές φορές να μην αρκούν ή να μην βγαίνουν στην πράξη, ενώ ταυτόχρονα είναι εκείνοι που πρέπει να καθοδηγήσουν ως προς την τήρηση τους τον καταναλωτή. Ο πιο απαιτητικός ρόλος είναι εκείνος που δέχεται την ψυχική εκτόνωση που επιχειρεί ο καθένας, ανεξάρτητα της ηλικιακής ομάδας που ανήκει, έχοντας ως τη μοναδική του διέξοδο τα καταστήματα λιανικού εμπορίου τροφίμων. Στην συγκυρία αυτής της ξέφρενης πορείας προστίθενται ορισμένες παράλογες πολιτικές αποφάσεις, ακόμα και δια του Twitter, που άλλαζαν συνεχώς το ωράριο λειτουργίας ενώ πολλάκις έβαζαν την αργία της Κυριακής στο τραπέζι της συζήτησης ως μέτρο εκτόνωσης για τη διασπορά.

Αυτές οι συνθήκες οδηγούν στο συμπέρασμα πως ένα βασικό γρανάζι για να κρατηθεί όρθια η κοινωνία, η οποία βρίσκεται σε οριακό σημείο, είναι εργαζόμενοι, οι οποίοι αγόγγυστα και ως άοκνοι στρατιώτες παίρνουν τους τελευταίους δώδεκα μήνες τη σκυτάλη από το υγειονομικό προσωπικό για να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν την εύθυμη εύρυθμη λειτουργία της συγκεκριμένης αγοράς. Αδιαμφισβήτητα όλη αυτή τη διαδικασία, με κάθε κόστος την επωμίζονται οι άνθρωποι της διπλανής μας πόρτας, οι εργαζόμενοι που θα συναντήσουμε είτε στην αγορά της γειτονιάς, είτε σε πιο κεντρικά σημεία. Σήμερα, σε πραγματικό χρόνο, στην τελευταία στροφή του κύκλου, με την έξαρση του τρίτου κύματος να είναι εδώ, χιλιάδες εργαζόμενοι ίσως να δέχονται την μεγαλύτερη πίεση από την αρχή της πανδημίας. Προφανώς τα καταστήματα δεν αποτελούν κοινωνικό κενό, άρα ο ιός τα επισκέπτεται αρκετά συχνά με αποτέλεσμα πολλοί εργαζόμενοι να βρίσκονται θετικοί στον Κορωνοϊό. Πέραν της πρόληψης και της αντιμετώπισης όμως, ίσως η επιτροπή εμβολιασμού θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο της προτεραιότητας στους εργαζόμενους που έχουν τη διάθεση, τη θέληση και την άποψή να εμβολιαστούν, ώστε να επιταχύνει την ανοσία στους χώρους όπου έχουμε τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα από τον γενικό πληθυσμό.

Δεν είναι όμως ώρα για χειροκροτήματα, ούτε φυσικά για έναν άτεχνο και ατέρμονο συνδικαλισμό, αλλά στο τέλος της διαδρομής η οποία θα κριθεί απόλυτα ιστορική θα πρέπει αφενός μεν να αποδοθεί ο κοινωνικός σεβασμός, αφετέρου δε θα πρέπει ο κλάδος να στηρίξει ηθικά, πρακτικά και ουσιαστικά τους ανθρώπους του. Η επόμενη μέρα πλησιάζει και ασφαλώς θα είναι δύσκολη με την πραγματική οικονομία να έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα, με την ανεργία να αγγίζει υψηλά ποσοστά, με την εντατικοποίηση και την ευελιξία να βρίσκονται προ των πυλών ως θεσμικές έννοιες πλέον, με την παραγωγική στασιμότητα να φέρνει πληθωριστικές τάσεις και όλα να συνηγορούν σε δυσοίωνες προβλέψεις, επομένως στο περιβάλλον που διαμορφώνεται οι δυσκολίες θα αγγίξουν και τον κλάδο του λιανικού τροφίμου. Η απάντηση σε όλα τα παραπάνω πρέπει να είναι διαφορετική από μοντέλα που υιοθέτησαν στο πρόσφατο παρελθόν τη μείωση, τη λιτότητα και τη συρρίκνωση. Η νέα κατεύθυνση θα πρέπει προχωρήσει την αναβάθμιση στους μηχανισμούς που δημιουργούν την κατανάλωση, στην περαιτέρω στήριξη των εργαζομένων που όπως αποδεικνύεται εν καιρώ πανδημίας δεν σταματούν να παράγουν εργασία ακόμα και σε ακραίες συνθήκες και στην οικονομική αναδιάρθρωση που θα δημιουργήσει περισσότερα κοινωνικά στεγανά. Τα δύσκολα περνούν, ας προλάβουμε, ας σχεδιάσουμε, ας διεκδικήσουμε το μέλλον που χάσαμε την τελευταία δεκαετία.

* Ο Ιωάννης Μπουλέρος είναι Εργαζόμενος Σούπερ Μάρκετ